60 Yıl Öncenin Gaziantep’i

Bu yazımda size 60 yıl öncesinin Gaziantep’ine değinmek istiyorum. 60 yıl önce yani 1950’li yıllarda sadece Gaziantep değil, Gaziantepliler de bir başkaydı. Önce şehri gözlerimizin önüne getirelim:

Düz tepe, Şen yurt, Karayılan mahalleleri yok daha. Bin evler, Konak mahallesi hele hele Karataş hiç yok. Yeşilova yok. Karşıyaka yeni yeni oluşmaya başlamış. Şehir Baş karakol ile Şehre küstü arasında sınırlı.

GAZİANTEPTE ÇEHİZ

Çeyizi kız evi hazırlar Cehizin oğlan evine taşınması törenle olur Tören ekseriyetle Pazar günlerine rastlatılır. Oğlan evinde sabahtan hazırlıklar yapılır içkiler alınır salatalar cacıklar Çerezler hazırlanır yemekler yapılır Her masaya bir rakı birde şarap şişesi konur Gençler ayrı peykelere orta yaştakiler için de ayrı peykeler hazırlanır içki içmeyenlerde ayrı masalara oturur. Saat sekiz sıralarında çalgıcılar gelir ve çalgı takımı çalmaya başlar.

50 Yıl Evvel Gaziantep

50 yıl evvel Gaziantep yazısını sizlerle paylaşmak istedim Gaziantep 50 yıl evvel böyleydi.

(Bu yazı Kültür Derneğinin, ‘Gaziantep’in en beğendiğiniz özellikleri nelerdir?’ konulu kompozisyon yarışmasında 475- yazı içinde birinci gelmiştir.)

ANILARDA KALAN SARIGÜLLÜK

50 Yaşın altında olanların hatırlayamadıkları sarı güllük bölgesi bu gün bir beton yığını halini almıştır. Sizlere 50 yıl evvelki sarı güllüğü anlatmaya çalışacağım hem de Ogünleri anacağım.

— 50 yıl evvel Tatil günlerinde mesire yeri olan kavaklığa giden Gaziantepliler sarı güllük denen yere uğramadan evlerine gitmezlerdi. Gaziantepliler birazda gençlere romantik günler yaşatmak için bunu yaparlardı. Aileleri ile mesire yerine giden yeni evliler ve nişanlılar, anne babalarını biraz geriden takip ederler, fırsat buldukça elele tutuşurlar ve sohbet ederlerdi.

GAZİANTEPTE HELVACILIK

Kışın kullanılan gıda maddelerinden helva fakir ve geliri az olan halkımızın ekmeğine katık yaptığı tatlılardan birisidir Bazı kimseler ekmeğe katık bazıları ise yemekten sonra tatlı niyetine yenirdi Helvacılar genel olarak soğuk günlerde yılın yarısını helvacılıkla geçirdikleri gibi sıcaklar bastırınca yılın diğer yarısını da limonatacılık ve dondurmacılıkla geçirirlerdi. Helvacılık imalatı için birçok evreler geçirdiğinden imalatı nı yapmak bir sanattır. Helvacılar en çok şehrimizin Arasa ve elmacı çarşısında bulunduğu gibi muhtelif çarşılarda da bulunurlardı.  Helva imalatı şehrimizde çok eskilere dayanır

AHİLİK VE LONCALA YARDIMLAR VE DAYANIŞMALAR

1-Hastalık veya bir kaza sebebiyle çalışamaz hale gelen meslektaşlarına nakdi yardım yapmak.

2-Kalfa usta çıkanlardan fakir olanlara araç ve iptidai madde temin edebilmesi için orta sandığından az bir faizle para vermek.

3-Esnaftan her hangi birinin düğün törenlerine toplu halde katılmak.

4-Esnaftan hasta olanları ziyaret etmek.

5-Esnaftan ölenlerin cenazesine toplu halde katılmak.

6-Esnaftan fakir olanların cenaze masraflarını vermek çocuklarını himaye etmek, ailesine yardım yapmak.

7-Her hangi bir suretle haksızlığa gadre uğrayan meslek daşlarının hakkının aranması için resmi katlar katında ricada bulunmak gibi çok faydalı hususlar bulunmakta idi

AHİLİK VE LONCALAR

Büyük bir Ahi evran tarafından düzenlenen ve {Ahi}lik adı altında ana dolunun her tarafına yayılan {Fütuvvet }tarikatının Osmanlının ilk  günlerinden beri Anadolu ve çevresine dal budak saldığı köy ve kentlerde bir çok zaviyeler açılarak bunlara vakıflar tesis vakfiyeler tanzim edildiği elde edilen belgelere göre mümkün olduğu kadar belirtilmiş idi. Bir takım içtimai ve ahlaki prensiplere bağlanan ayni zamanda sportif duygu ve hareketleri de içine alan bu önemli kurum iddia edildiği gibi var idiyse bile {manevi batini}gizli vasıflarını tamamen kaybederek uzun zaman kardeş kavgalarıyla başsız ve ayaksız bir anarşi içinde yüzen Ana doludaki zanaat ve ticaret kurumlarını koruyabilmek kaygısı ile ekonomik bir teşekkül haline gelmiş şimdiki ticaret ve sanayi odalarının kısmen belediyelerin görevlerini daha geniş bir yetki, daha uygun ve kavrayışlı bir düzenle nice yüzyıllar idare etmişlerdir.